५

नारायणपूर्वतापिनीयोपनिषत्

पश्चमः खण्डः

Edit Permalink Bookmark
स होवाच भगवान् ब्रह्मा दशकळात्मकोऽवतारः कथ्यते ॥
Edit Permalink Bookmark
जरा पालिनिका शान्तिरीश्वरी रतिकामिका ।वरदा ह्लादिनी प्रीतिर्दीर्घा दशकला हरेः ॥
Edit Permalink Bookmark
नारायणादवतारा मन्त्ररूपा जायन्ते । ॐ नमो नारायणाय स्वाहा । एवं दशाक्षरो महामन्त्रो भवति । तत्र प्रथमो मत्स्यावतार: । द्वितीयः कूर्मः । तृतीयो वराहः । चतुर्थो नरसिम्हः । पञ्चमो वामनः । षष्ठो जमदग्निः । सप्तमो रामचन्द्रः । अष्टमः कृष्णः परमात्मा । नवमो बुद्धावतारः । दशमः कल्किर्जनार्दनः । ॐ मत्स्यावताराय नमः । श्रीं कूर्मावताराय नमः । ह्रीं वराहावताराय नमः । हुं नृसिंहावताराय नमः ।सौः वामनावताराय नमः । ऐं परशुरामावताराय नमः । ग्लौं रामचन्द्राय नमः । क्लीं कृष्णाय नमः । ब्लूं बुद्धावताराय नमः । सः कल्क्यवताराय नमः इति । प्रजापतिः प्रजायते । तस्मान्नारायणः प्रजायते । ब्रह्मा जायते । ब्रह्मणःसकाशात् पञ्चमहाभूतानि तन्मात्राणि जायन्ते । ज्ञानेन्द्रियकर्मेन्द्रियाणि मनोबुद्धिचित्ताहंकारा जायन्ते । प्रकृतिर्जायते । चतुर्विंशतितत्त्वात्मको नारायणः । पञ्चविंशतितत्त्वात्मकः पुरुषत्वं परब्रह्म भवेत् । शिवश्च नारायणः । शक्रश्च नारायणः । दिशश्च नारायणः । ऊर्ध्वञ्च नारायण: । अन्तश्च नारायणः । नारायणः सर्वं खल्विदं ब्रह्म । तस्मान्नारायणादण्डजस्वेदजोद्भिज्जजरायुजमनसिजादयः सर्वे महाभूताः प्रजायन्ते ॥
Edit Permalink Bookmark
अजामेकां लोहितशुक्लकृष्णां बह्वीं प्रजां जनयन्ती‍ꣳ सरूपाम् ।अजो ह्येको जुषमाणोऽनुशेते जहात्येनां भुक्तभोगामजोऽन्यः ॥
Edit Permalink Bookmark
अण्डजाः सर्वखगरूपा जायन्ते । स्वेदजाः क्रिमिकीटादयः । उद्भिज्जास्तरुगुल्मलतादयः । जरायुजा नरपशुमृगादयो जायन्ते । मनसिजा नारदादयः सर्वे ऋषयः । नारायणः स्थावरजङ्गमात्मको भवति । अष्टवसवो नारायणः । एकादशरुद्रा नारायणः । नारायणात् द्वादशादित्याः । सर्वे देवा ऋषयो मुनयः सिद्धगन्धर्वयक्षरक्षःपिशाचाः सर्वे नारायणः । नारायण एवेदं सर्वम् । लक्ष्मीर्मूलप्रकृतिरिति विज्ञायते । वस्त्वेकं परब्रह्म नारायणः सनातनः ॥
Edit Permalink Bookmark
साक्षान्नारायणो देव: परब्रह्माभिधीयते ।सच्चिदानन्दात्मकाः स्युर्विष्णौ नित्ये प्रकल्पिताः ।नानाविधानि रूपाणि हाटके कंटकादिवत् ॥
Edit Permalink Bookmark
"चत्वारि वाक्परिमिता पदानि । तानि विदुर्ब्राह्मणा ये मनीषिणः । गुहा त्रीणि निहिता नेङ्गयन्ति । तुरीयं वाचो मनुष्या वदन्ति ।" परापश्यन्तीमध्यमावैखरीरूपासरस्वतीति चतुर्विधा वाचो वदन्ति । वैखरी सर्वविद्यासु प्रशस्ता ॥
Edit Permalink Bookmark
अङ्गानि वेदाश्चत्वारो मीमांसा न्यायविस्तरः ।पुराणं धर्मशास्त्रं च विद्या ह्येताश्चतुर्दश ॥
Edit Permalink Bookmark
आयुर्वेदो धनुर्वेदो गान्धर्वं मन्त्रशास्त्रकम् ।विद्याश्वाष्टादश प्रोक्ता नारायणनिवेशिताः ॥
Edit Permalink Bookmark
तस्य निश्वसितमेव ऋग्वेदो यजुर्वेदः सामवेदो ह्यथर्वाङ्गिरश्चेति । सर्ववेदवेदान्तानां नारायणपरब्रह्मण्येव तात्पर्यम् । स होवाच भगवान् य एवं वेद । इत्युपनिषत् ॥
Edit Permalink Bookmark
इत्याथर्वणरहस्ये नारायणपूर्वतापिनीये पञ्चमः खण्डः
Edit Permalink Bookmark

About this text

Electronic Text

Title नारायणपूर्वतापिनीयोपनिषत्
Author (श्रुतिः)
Project अप्रकाशिता उपनिषदः
Date 2026-02-26
Availability

Distributed by Ambuda under a Creative Commons CC0 1.0 Universal Licence (public domain)

Source Edition

Editor
Publisher आड्यार्पुस्तकालयः
Location TODO: publisher location
Year 1938

Project Details

Project अप्रकाशिता उपनिषदः
Created 2026-02-08
Sources

Credits

Creation of machine-readable version.

Notes

This text has been created by direct export from Ambuda's proofing environment.

Quality Report

4/8 checks passed
Raw TEI header 
<teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title type="main">नारायणपूर्वतापिनीयोपनिषत्</title>
        <title type="sub">A machine-readable edition</title>
        <author>(श्रुतिः)</author>
        <principal>Arun Prasad</principal>
        <respStmt>
          <persName>Arun Prasad</persName>
          <resp>Creation of machine-readable version.</resp>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <publicationStmt>
        <authority>Ambuda (https://ambuda.org)</authority>
        <availability>
          <p>Distributed by Ambuda under a Creative Commons CC0 1.0 Universal Licence (public domain)</p>
        </availability>
        <date>2026-02-26</date>
      </publicationStmt>
      <notesStmt>
        <note>This text has been created by direct export from Ambuda's proofing environment.</note>
      </notesStmt>
      <sourceDesc>
        <bibl>
          <title>अप्रकाशिता उपनिषदः</title>
          <editor>
            <name>Dr. C. Kunhan Raja and the Pandits of Adyar Library</name>
          </editor>
          <publisher>आड्यार्पुस्तकालयः</publisher>
          <pubPlace>TODO: publisher location</pubPlace>
          <date>1938</date>
        </bibl>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    <encodingDesc>
      <projectDesc>
        <p>Ambuda is an online library of Sanskrit literature.</p>
      </projectDesc>
      <editorialDesc>
        <normalization>
          <p>Normalization of whitespace around dandas and other punctuation marks.</p>
        </normalization>
      </editorialDesc>
    </encodingDesc>
    <revisionDesc />
  </teiHeader>

Table of contents

Analyze

(choose dictionary) ▼
Sanskrit-English
Sanskrit-Sanskrit
Koshas
Sanskrit-Hindi
Sanskrit-Kannada

(choose dictionary) ▼
Sanskrit-English
Sanskrit-Sanskrit
Koshas
Sanskrit-Hindi
Sanskrit-Kannada

Resources

Downloads

Most of our texts are sourced from a custom snapshot of GRETIL, which you can find here. Our रामायणम् and महाभारतम् texts are sourced from John Smith's website.

Parse data comes from a custom snapshot of the Digital Corpus of Sanskrit, which you can find here.

Settings