2026-02-23 00:05:10 by ambuda-bot
This page has not been fully proofread.
२२४
ललितात्रिशतीभाष्यम् ।
न्तर्भावात्, रसशब्दस्य मधुरादौ रूढत्वात् तेषामनिवचनी
यत्वऽपि अनुभवगोचरतायामिक्ष्वादिसारद्रव्य पदार्थनिष्ठत्वा-
पलब्धे तत्मबन्धवशात् परपरया द्रवद्रव्यवृत्तिस्यन्दनरूप-
क्रियाश्रयत्वमुपचर्यते । तथा च कटाक्षस्यन्दिनी करुणा
परिपाल्यताबुद्धिरूपा यस्या सा तथा । ॐ कटाक्षस्य-
न्दिकरुणायै नमः ॥
कपालिप्राणनायिका । कपालमस्य अस्तीति कपाली आन-
न्दभैरव, तम्य प्राणनायिका प्राणस्येत्युपलक्षण पञ्चानाम ।
नायिका अधिष्ठानत्वेन प्रेरका । 'न प्राणेन नापानेन मर्त्यो
जीवति कश्चन । इतरेण तु जीवन्ति यस्मिन्नेतावुपाश्रितौ'
इति श्रुते । तस्यापि हृदयान्तर्वर्तिपरमश्वररूपेति यावत् ।
प्राणवल्लभेति वा, प्रियेति भाव । ॐ कपालिप्राणना
यिकायै नमः ॥
कारुण्यविग्रहा कान्ता कान्तिधूतजपावलि ।
कलालापा कम्बुकण्ठी करनिर्जितपल्लवा ॥
कारुण्यविग्रहा । कारुण्य पूर्वोक्तकृपा, करुणस्य भाव,
तत् विग्रह मूर्तिर्यस्या सति तथा । कारुण्यस्या-
न्तकरणपरिणामबुद्धिरूपत्वेन नत्रान्तवीक्षासस्मितभाषादि
नानुमीयमानत्वेऽपि साक्षात्तज्जन्यमनोवाञ्छितवरप्रदाना
ललितात्रिशतीभाष्यम् ।
न्तर्भावात्, रसशब्दस्य मधुरादौ रूढत्वात् तेषामनिवचनी
यत्वऽपि अनुभवगोचरतायामिक्ष्वादिसारद्रव्य पदार्थनिष्ठत्वा-
पलब्धे तत्मबन्धवशात् परपरया द्रवद्रव्यवृत्तिस्यन्दनरूप-
क्रियाश्रयत्वमुपचर्यते । तथा च कटाक्षस्यन्दिनी करुणा
परिपाल्यताबुद्धिरूपा यस्या सा तथा । ॐ कटाक्षस्य-
न्दिकरुणायै नमः ॥
कपालिप्राणनायिका । कपालमस्य अस्तीति कपाली आन-
न्दभैरव, तम्य प्राणनायिका प्राणस्येत्युपलक्षण पञ्चानाम ।
नायिका अधिष्ठानत्वेन प्रेरका । 'न प्राणेन नापानेन मर्त्यो
जीवति कश्चन । इतरेण तु जीवन्ति यस्मिन्नेतावुपाश्रितौ'
इति श्रुते । तस्यापि हृदयान्तर्वर्तिपरमश्वररूपेति यावत् ।
प्राणवल्लभेति वा, प्रियेति भाव । ॐ कपालिप्राणना
यिकायै नमः ॥
कारुण्यविग्रहा कान्ता कान्तिधूतजपावलि ।
कलालापा कम्बुकण्ठी करनिर्जितपल्लवा ॥
कारुण्यविग्रहा । कारुण्य पूर्वोक्तकृपा, करुणस्य भाव,
तत् विग्रह मूर्तिर्यस्या सति तथा । कारुण्यस्या-
न्तकरणपरिणामबुद्धिरूपत्वेन नत्रान्तवीक्षासस्मितभाषादि
नानुमीयमानत्वेऽपि साक्षात्तज्जन्यमनोवाञ्छितवरप्रदाना