2026-03-08 05:47:08 by akprasad
This page does not need to be proofread.
<page>
<p>iii
विहारं अचलवर्णनं चन्द्रादिवर्णनम्, वायुनिन्दा कोकिल-
निन्दा चन्द्रनिन्दा मन्मथोपालम्भनं मन्मथस्तुतिः राजानं
प्रति शुकप्रेषणं राजमहिषी समागमं (मः) भगवदनुग्रहं (हः)
इत्यादिकं पुनः पुरवर्णनं गिरिवर्णनं च गद्यरूपेण कृत्वा
........ .......
........ .......
काव्यं परिसमाप्य पुनरपि ....
पर्याप्तामृतत्वात् स्तोतुकामः.....
"
"
भगवन्नान्ना[म]
इति । अनेन न परं श्रीनिवासगुणाकरप्रतिपाद्यविषयविज्ञानं स्थूलमस्माकं भवति
अपितु य एव मायावादिमदगजकण्ठीरवो रामानुजसूरिः व्याख्यानस्य सिद्धानस्य
कर्ता स एव साक्षात् मूलस्य श्रीनिवासगुणाकरकाव्यस्यापि कर्तेत्यपि निश्चयो भवति ।
सुबोधिनीनामकं श्रीभाष्यार्थसंग्रहरूपं ग्रन्थान्तरमप्यनेन कृतमस्ति यस्यैकदेशः
अस्यां पुस्तकशालायां रक्ष्यते । अस्य अभिजनः''तिरुमळिशै'' इति प्रसिद्धं स्थल-
मेति च ज्ञायते । अस्य रामानुजसूरेः अनुजः कश्चिदासीद् वेङ्कटार्थो नाम । तस्य
लोऽयं वरदाचार्य इत्यपि अस्यैवोक्तयाऽवगम्यते । लालित्यलिप्सया व्याख्यानान्तर-
करणेऽस्य प्रवृत्तिरिति भाति । परन्तु उपलब्धेऽस्मिन् व्याख्याने शब्दाशुद्धयो बहुलं
दृश्यन्ते । तासां कात्स्न्येन शोधनस्याशक्यत्वात् व्याख्यानं विना मूलस्य शैलीका -
ठेन्येन दुरधिगमार्थत्वात् व्याख्यानान्तरस्य मध्येमध्ये ग्रन्थपातेन दुस्थितत्वाच्च
येण यथास्थितं इदमेव व्याख्यानमिह आहतम् । अत्रत्यं शैलीकाठिन्यं, पदेपदेऽ-
मेव्यज्यमानं कर्तुर्गाढं तीक्ष्णं विपुलं च पाण्डित्यं, अतिशयितमुत्प्रेक्षाकौशलं च
रस्माकं नैषधीयचरितकारस्य श्रीहर्षस्य स्मृतिं जनयन्ति । एवं नारिकेलपाकित्वेऽपि
मत्कारातिशयस्य जायमानत्वात् काव्यत्वमिह सुस्थितम् । अत्र मुद्रितस्य उज्ज्वल-
नाथस्तोतव्याख्यानस्य कर्तारः श्री. उ. वे. पुरिशै कृष्णमाचार्या एवमाहु:---
"
" स्तोत्रं चेदं
श्रीमदुज्ज्वलवेङ्कटनाथविषयकरतिभावस्य
।
।
प्राधान्येन व्यज्यमानत्वात् ध्वनावन्तर्भवति । रतिभावानु-
गुण्येन ज्ञानशक्त्यादीनां कल्याणगुणानामभिव्यज्यमानत्वात्
तदंशे गुणीभूतव्यङ्गयताऽपि । सर्वेष्वपि स्तोत्रेषु'' इयमेव
रीतिरनुसर्तव्या ।"
"</p>
</page>
<p>iii
विहारं अचलवर्णनं चन्द्रादिवर्णनम्, वायुनिन्दा कोकिल-
निन्दा चन्द्रनिन्दा मन्मथोपालम्भनं मन्मथस्तुतिः राजानं
प्रति शुकप्रेषणं राजमहिषी समागमं (मः) भगवदनुग्रहं (हः)
इत्यादिकं पुनः पुरवर्णनं गिरिवर्णनं च गद्यरूपेण कृत्वा
........ .......
........ .......
काव्यं परिसमाप्य पुनरपि ....
पर्याप्तामृतत्वात् स्तोतुकामः.....
"
"
भगवन्नान्ना[म]
इति । अनेन न परं श्रीनिवासगुणाकरप्रतिपाद्यविषयविज्ञानं स्थूलमस्माकं भवति
अपितु य एव मायावादिमदगजकण्ठीरवो रामानुजसूरिः व्याख्यानस्य सिद्धानस्य
कर्ता स एव साक्षात् मूलस्य श्रीनिवासगुणाकरकाव्यस्यापि कर्तेत्यपि निश्चयो भवति ।
सुबोधिनीनामकं श्रीभाष्यार्थसंग्रहरूपं ग्रन्थान्तरमप्यनेन कृतमस्ति यस्यैकदेशः
अस्यां पुस्तकशालायां रक्ष्यते । अस्य अभिजनः
मेति च ज्ञायते । अस्य रामानुजसूरेः अनुजः कश्चिदासीद् वेङ्कटार्थो नाम । तस्य
लोऽयं वरदाचार्य इत्यपि अस्यैवोक्तयाऽवगम्यते । लालित्यलिप्सया व्याख्यानान्तर-
करणेऽस्य प्रवृत्तिरिति भाति । परन्तु उपलब्धेऽस्मिन् व्याख्याने शब्दाशुद्धयो बहुलं
दृश्यन्ते । तासां कात्स्न्येन शोधनस्याशक्यत्वात् व्याख्यानं विना मूलस्य शैलीका -
ठेन्येन दुरधिगमार्थत्वात् व्याख्यानान्तरस्य मध्येमध्ये ग्रन्थपातेन दुस्थितत्वाच्च
येण यथास्थितं इदमेव व्याख्यानमिह आहतम् । अत्रत्यं शैलीकाठिन्यं, पदेपदेऽ-
मेव्यज्यमानं कर्तुर्गाढं तीक्ष्णं विपुलं च पाण्डित्यं, अतिशयितमुत्प्रेक्षाकौशलं च
रस्माकं नैषधीयचरितकारस्य श्रीहर्षस्य स्मृतिं जनयन्ति । एवं नारिकेलपाकित्वेऽपि
मत्कारातिशयस्य जायमानत्वात् काव्यत्वमिह सुस्थितम् । अत्र मुद्रितस्य उज्ज्वल-
नाथस्तोतव्याख्यानस्य कर्तारः श्री. उ. वे. पुरिशै कृष्णमाचार्या एवमाहु:---
"
" स्तोत्रं चेदं
श्रीमदुज्ज्वलवेङ्कटनाथविषयकरतिभावस्य
।
।
प्राधान्येन व्यज्यमानत्वात् ध्वनावन्तर्भवति । रतिभावानु-
गुण्येन ज्ञानशक्त्यादीनां कल्याणगुणानामभिव्यज्यमानत्वात्
तदंशे गुणीभूतव्यङ्गयताऽपि । सर्वेष्वपि स्तोत्रेषु
रीतिरनुसर्तव्या ।
</page>