2026-03-08 05:43:12 by ambuda-bot
This page has not been fully proofread.
२६६
श्री टेकाव्यकला
$
बैकुण्ठं मम दर्शयसि चेत्सत्यम् । नो चेत् वृषगिरिरेव
नित्य इति ॥ नित्ये त्रैकल्पवर्तिनि धाग्नि स्थाने वैकुण्ठे अक्षं इ
न मानं न प्रमाणम् । अस्मदाद्यदृश्यत्वादिति भावः साक्ष्यपि
नास्ति तत्र गतानामपुनरावृत्तस्यादिति भावः । क्षनं समर्थ
गमयतीति (लिङ्गम् ) सूचकमपि नास्तीत्यर्थः । वैकुण्ठभुवन
' प्रजापतेः सभां वेश्म' इत्यादिका श्रुतिर्नित्या बैकाल्यवर्तिनी गं
बहुभिः शङ्करभास्करयादवममृतिभिः परैः मायावादिभिः इतरथा ि
चिरस्थायितया नीता प्रापिता । तत् धाम मे मम स्वयं दर्शय त्वमेव
विश्वसिमि विश्वासवान् भवामि । अथ प्राकृतानां भवादृशां अ
सम्भवतीत्यत्राह श्रुता इति भवे संसारे तिष्ठन्तीति भवस्थाः वैदि
गताब्ध अनन्तरमागताच श्रुताः खल्ल भागवतादिष्विति भावः
दर्शय प्रेक्षय न दर्शयसि देत दर्शनं न कारयिष्यसि चेत् तर
त्यर्थः । अतः हे श्रीनिधे वृषगिरिः परं अत्यन्तं श्रेष्ठः । प्रत्यक्षत्वा
श्रेष्ठ इत्यर्थः ॥ १६१ ॥
पूर्व एवं निजधामनी तुलयितुं वैकुण्ठशेपाचल
रोदः पालगती विधाय नितरामूर्ध्वोद्गतं लाघवा
उत्सृज्यादिममन्तिमं गुरुतयाऽधःस्थं श्रितोऽस्याद
एतज्ञापयितुं तथैव जगतः किं ती निघत्से स
वैकुण्ठवेङ्कटाचली तुरुयित्वा वेङ्कटाचलगौरवादलेव स्थितं
पूर्वमिति ॥ पूर्वं कृतयुगे निजस्य स्वस्य धामनी स्थानभूती है
परमपद वेङ्कटाचली तुलयितुं तारतम्यज्ञानार्थं तुलयितुं रोदः पानगर
पात्रे तस्मिन् (योः) गती द्यावापृथिव्यौ रोदस्यो' इति निघा
कृत्वा लाघवात् नितरार्थंगतमादिमं वैकुण्ठमुत्सृज्य त्यत्वा गु
अःस्वं अधः स्थितं अन्तिमं शेषाचलं आदराच्छ्रितोऽसि । एतत्तोक
श्री टेकाव्यकला
$
बैकुण्ठं मम दर्शयसि चेत्सत्यम् । नो चेत् वृषगिरिरेव
नित्य इति ॥ नित्ये त्रैकल्पवर्तिनि धाग्नि स्थाने वैकुण्ठे अक्षं इ
न मानं न प्रमाणम् । अस्मदाद्यदृश्यत्वादिति भावः साक्ष्यपि
नास्ति तत्र गतानामपुनरावृत्तस्यादिति भावः । क्षनं समर्थ
गमयतीति (लिङ्गम् ) सूचकमपि नास्तीत्यर्थः । वैकुण्ठभुवन
' प्रजापतेः सभां वेश्म' इत्यादिका श्रुतिर्नित्या बैकाल्यवर्तिनी गं
बहुभिः शङ्करभास्करयादवममृतिभिः परैः मायावादिभिः इतरथा ि
चिरस्थायितया नीता प्रापिता । तत् धाम मे मम स्वयं दर्शय त्वमेव
विश्वसिमि विश्वासवान् भवामि । अथ प्राकृतानां भवादृशां अ
सम्भवतीत्यत्राह श्रुता इति भवे संसारे तिष्ठन्तीति भवस्थाः वैदि
गताब्ध अनन्तरमागताच श्रुताः खल्ल भागवतादिष्विति भावः
दर्शय प्रेक्षय न दर्शयसि देत दर्शनं न कारयिष्यसि चेत् तर
त्यर्थः । अतः हे श्रीनिधे वृषगिरिः परं अत्यन्तं श्रेष्ठः । प्रत्यक्षत्वा
श्रेष्ठ इत्यर्थः ॥ १६१ ॥
पूर्व एवं निजधामनी तुलयितुं वैकुण्ठशेपाचल
रोदः पालगती विधाय नितरामूर्ध्वोद्गतं लाघवा
उत्सृज्यादिममन्तिमं गुरुतयाऽधःस्थं श्रितोऽस्याद
एतज्ञापयितुं तथैव जगतः किं ती निघत्से स
वैकुण्ठवेङ्कटाचली तुरुयित्वा वेङ्कटाचलगौरवादलेव स्थितं
पूर्वमिति ॥ पूर्वं कृतयुगे निजस्य स्वस्य धामनी स्थानभूती है
परमपद वेङ्कटाचली तुलयितुं तारतम्यज्ञानार्थं तुलयितुं रोदः पानगर
पात्रे तस्मिन् (योः) गती द्यावापृथिव्यौ रोदस्यो' इति निघा
कृत्वा लाघवात् नितरार्थंगतमादिमं वैकुण्ठमुत्सृज्य त्यत्वा गु
अःस्वं अधः स्थितं अन्तिमं शेषाचलं आदराच्छ्रितोऽसि । एतत्तोक