2026-03-08 05:43:11 by ambuda-bot
This page has not been fully proofread.
सव्याख्यानः--— श्रीनिवासगुणाकरः
२६१
सत्या चिदुपेत्या क्षितिभृत्यापरवत्या (- ततनित्या)
प्रीत्या भगवत्या विरभूत्याज्यगत्या ॥ १५२ ॥
आदरयुक्त कलमनुजसेवार्थं ब्रह्म बेकटाचले आविरभूदित्याह श्रुतीति ॥
वेदशास्त्राणां अवगती परिशीलने आहता समन्तात्पराहता वृत्तिर्व्यापार
॥ धृतिमती धैर्यवती न भवतीत्यधृतिमती तया जढा मन्दा मतिर्बुदि
। अधृत्या अधैर्ययुक्तत्या त्याज्या त्यागार्हा कुगतिः कुत्सितम (गर) तिः यस्वा
रवत्या पराधीनया जनतत्या जनसमुदायेन उपेता (त्या) सती (उपसतु
ती आतता विभ्वी व्याप्तेत्यर्थः । नित्या त्रैकालिकी भगवती पणसम्पन्न
यशब्दवाच्या चित् संवित् । सत्यं ज्ञानमित्युक्तं परं वसेत्यर्थः । क्षितिभृति
के प्रोत्या सन्तोषेण आविरभूत् आविर्भूतमित्यर्थः । असमर्थजनानामि
बेङ्कटाचले प्रादुरभूदिति भावः । श्रुत्याद्यवगत्येत्यनेन वेदार्थविचारास-
अतितीत्यनेन उपासनायसमर्थत्वमित्यादिकं विवक्षितम् ॥ १५२ ॥
श्रीभवी कुमुद्भवशिषेट्का दिलेखेव्यप-
च्छाईच्छिन्न रिपुच्छिदिविशिखाच्छाच्छविद्विद्विराः ।
कार्तार्थ्यान्वहसं स्फुरत्सदघधक्छेपक्षितिधक्षयो
दद्यात्स्वस्त्यदरी दरीलसदरी नीलस्सनीलस्स नः ॥ १५३ ॥
हरिः स्वस्ति दद्यादित्याह श्रीति । श्रीलक्ष्मीर्भूर्भूमि श्रीभुवौ तयोरी
र्थः । कुं भूमिं धरन्तीति कुधाः पर्वताः । तान् विभर्तीति कुअ
मन्दरधर इत्यर्थः । अप्सु उदकेषु रोहतीति अनु पद्मं तस्मादुख
स्य स चतुर्मुखः । शिवायाः पार्वत्याः ईट् पतिरित्यर्थः । शक इन्द्रः
येषां तैः लेखे देवेरीच्यः स्तुत्यः पत् पादो यस्य सः रिपुच्छित
इका इढा दीप्ताः विशिखा बाणाः येषां ते छन्ना न भवतीत्यच्छना
समाना छविः कान्तिर्येषां ते तादृशानां द्विषां शत्रूणां शिरांसि शी
धनुषा छिनानि शार्ङ्गविमुक्तवाच्छिमान रिपुच्छिदिविशिका
I
I
२६१
सत्या चिदुपेत्या क्षितिभृत्यापरवत्या (- ततनित्या)
प्रीत्या भगवत्या विरभूत्याज्यगत्या ॥ १५२ ॥
आदरयुक्त कलमनुजसेवार्थं ब्रह्म बेकटाचले आविरभूदित्याह श्रुतीति ॥
वेदशास्त्राणां अवगती परिशीलने आहता समन्तात्पराहता वृत्तिर्व्यापार
॥ धृतिमती धैर्यवती न भवतीत्यधृतिमती तया जढा मन्दा मतिर्बुदि
। अधृत्या अधैर्ययुक्तत्या त्याज्या त्यागार्हा कुगतिः कुत्सितम (गर) तिः यस्वा
रवत्या पराधीनया जनतत्या जनसमुदायेन उपेता (त्या) सती (उपसतु
ती आतता विभ्वी व्याप्तेत्यर्थः । नित्या त्रैकालिकी भगवती पणसम्पन्न
यशब्दवाच्या चित् संवित् । सत्यं ज्ञानमित्युक्तं परं वसेत्यर्थः । क्षितिभृति
के प्रोत्या सन्तोषेण आविरभूत् आविर्भूतमित्यर्थः । असमर्थजनानामि
बेङ्कटाचले प्रादुरभूदिति भावः । श्रुत्याद्यवगत्येत्यनेन वेदार्थविचारास-
अतितीत्यनेन उपासनायसमर्थत्वमित्यादिकं विवक्षितम् ॥ १५२ ॥
श्रीभवी कुमुद्भवशिषेट्का दिलेखेव्यप-
च्छाईच्छिन्न रिपुच्छिदिविशिखाच्छाच्छविद्विद्विराः ।
कार्तार्थ्यान्वहसं स्फुरत्सदघधक्छेपक्षितिधक्षयो
दद्यात्स्वस्त्यदरी दरीलसदरी नीलस्सनीलस्स नः ॥ १५३ ॥
हरिः स्वस्ति दद्यादित्याह श्रीति । श्रीलक्ष्मीर्भूर्भूमि श्रीभुवौ तयोरी
र्थः । कुं भूमिं धरन्तीति कुधाः पर्वताः । तान् विभर्तीति कुअ
मन्दरधर इत्यर्थः । अप्सु उदकेषु रोहतीति अनु पद्मं तस्मादुख
स्य स चतुर्मुखः । शिवायाः पार्वत्याः ईट् पतिरित्यर्थः । शक इन्द्रः
येषां तैः लेखे देवेरीच्यः स्तुत्यः पत् पादो यस्य सः रिपुच्छित
इका इढा दीप्ताः विशिखा बाणाः येषां ते छन्ना न भवतीत्यच्छना
समाना छविः कान्तिर्येषां ते तादृशानां द्विषां शत्रूणां शिरांसि शी
धनुषा छिनानि शार्ङ्गविमुक्तवाच्छिमान रिपुच्छिदिविशिका
I
I